What this les­son cov­ers

If AA is an angle, its mul­ti­ples are 2A,3A,4A,…2A,3A,4A,\dots and its sub­mul­ti­ples are A2,A3,A4,…\displaystyle \frac A2,\frac A3,\frac A4,\dots This les­son finds the ratios of 2A2A and 3A3A in terms of the ratios of AA, and then turns the same for­mu­las round to express the ratios of AA through A2\displaystyle \frac A2 and A3\displaystyle \frac A3. These for­mu­las are used in nearly every later trigonom­e­try prob­lem, so it pays to know each of them in all its forms.

Dou­ble angle for­mu­las

Put B=AB=A in the com­pound angle for­mu­las.

sin⁡2A=2sin⁡Acos⁡A=2tan⁡A1+tan⁡2A\displaystyle \sin2A=2\sin A\cos A=\frac{2\tan A}{1+\tan^2A}

cos⁡2A=cos⁡2A−sin⁡2A=1−2sin⁡2A=2cos⁡2A−1=1−tan⁡2A1+tan⁡2A\displaystyle \cos2A=\cos^2A-\sin^2A=1-2\sin^2A=2\cos^2A-1=\frac{1-\tan^2A}{1+\tan^2A}

tan⁡2A=2tan⁡A1−tan⁡2A\displaystyle \tan2A=\frac{2\tan A}{1-\tan^2A}

The forms in tan⁡A\tan A come from divid­ing top and bot­tom by cos⁡2A\cos^2A and using sec⁡2A=1+tan⁡2A\sec^2A=1+\tan^2A. They are use­ful because a sin­gle num­ber, tan⁡A\tan A, then gives all three ratios of 2A2A.

Squares in terms of cos⁡2A\cos2A

Rear­rang­ing the two mid­dle forms of cos⁡2A\cos2A:

2sin⁡2A=1−cos⁡2A,2cos⁡2A=1+cos⁡2A,2\sin^2A=1-\cos2A,\qquad2\cos^2A=1+\cos2A,

so

sin⁡2A=1−cos⁡2A2,cos⁡2A=1+cos⁡2A2,tan⁡2A=1−cos⁡2A1+cos⁡2A,\displaystyle \sin^2A=\frac{1-\cos2A}{2},\qquad\cos^2A=\frac{1+\cos2A}{2},\qquad\tan^2A=\frac{1-\cos2A}{1+\cos2A},

and tak­ing square roots,

sin⁡A=±1−cos⁡2A2,cos⁡A=±1+cos⁡2A2,tan⁡A=±1−cos⁡2A1+cos⁡2A.\displaystyle \sin A=\pm\sqrt{\frac{1-\cos2A}{2}},\qquad\cos A=\pm\sqrt{\frac{1+\cos2A}{2}},\qquad\tan A=\pm\sqrt{\frac{1-\cos2A}{1+\cos2A}}.

The sign is cho­sen from the quad­rant in which AA lies.

Triple angle for­mu­las

Writ­ing 3A=2A+A3A=2A+A and expand­ing:

sin⁡3A=3sin⁡A−4sin⁡3A,cos⁡3A=4cos⁡3A−3cos⁡A,tan⁡3A=3tan⁡A−tan⁡3A1−3tan⁡2A.\displaystyle \sin3A=3\sin A-4\sin^3A,\qquad\cos3A=4\cos^3A-3\cos A,\qquad\tan3A=\frac{3\tan A-\tan^3A}{1-3\tan^2A}.

For instance, sin⁡3A=sin⁡2Acos⁡A+cos⁡2Asin⁡A=2sin⁡Acos⁡2A+(1−2sin⁡2A)sin⁡A\sin3A=\sin2A\cos A+\cos2A\sin A=2\sin A\cos^2A+(1-2\sin^2A)\sin A, and replac­ing cos⁡2A\cos^2A by 1−sin⁡2A1-\sin^2A gives 3sin⁡A−4sin⁡3A3\sin A-4\sin^3A.

Exam­ple 1

If cos⁡A=35\displaystyle \cos A=\frac35 and AA is acute, find sin⁡2A\sin2A, cos⁡2A\cos2A and tan⁡2A\tan2A.

sin⁡A=45\displaystyle \sin A=\frac45, so

sin⁡2A=2⋅45⋅35=2425,cos⁡2A=925−1625=−725,tan⁡2A=−247.\displaystyle \sin2A=2\cdot\tfrac45\cdot\tfrac35=\tfrac{24}{25},\qquad\cos2A=\tfrac{9}{25}-\tfrac{16}{25}=-\tfrac{7}{25},\qquad\tan2A=-\tfrac{24}{7}.

Exam­ple 2

If tan⁡A=12\displaystyle \tan A=\frac12, find sin⁡2A\sin2A and cos⁡2A\cos2A using the tan­gent forms.

sin⁡2A=2⋅121+14=45,cos⁡2A=1−141+14=35.\displaystyle \sin2A=\frac{2\cdot\frac12}{1+\frac14}=\frac45,\qquad\cos2A=\frac{1-\frac14}{1+\frac14}=\frac35.

Exam­ple 3

Find cos⁡3A\cos3A when cos⁡A=12\displaystyle \cos A=\frac12, and check.

4⋅18−3⋅12=12−32=−1\displaystyle 4\cdot\frac18-3\cdot\frac12=\frac12-\frac32=-1. Check: A=60∘A=60^\circ, 3A=180∘3A=180^\circ, cos⁡180∘=−1\cos180^\circ=-1.

Ratios of AA in terms of A2\displaystyle \frac A2

Replace AA by A2\displaystyle \frac A2 in the dou­ble angle for­mu­las:

sin⁡A=2sin⁡A2cos⁡A2=2tan⁡A21+tan⁡2A2,\displaystyle \sin A=2\sin\frac A2\cos\frac A2=\frac{2\tan\frac A2}{1+\tan^2\frac A2},

cos⁡A=cos⁡2A2−sin⁡2A2=1−2sin⁡2A2=2cos⁡2A2−1=1−tan⁡2A21+tan⁡2A2,\displaystyle \cos A=\cos^2\frac A2-\sin^2\frac A2=1-2\sin^2\frac A2=2\cos^2\frac A2-1=\frac{1-\tan^2\frac A2}{1+\tan^2\frac A2},

tan⁡A=2tan⁡A21−tan⁡2A2.\displaystyle \tan A=\frac{2\tan\frac A2}{1-\tan^2\frac A2}.

The forms in t=tan⁡A2\displaystyle t=\tan\frac A2 express all the ratios of AA as frac­tions in a sin­gle vari­able tt; this is often the quick­est way to solve equa­tions such as acos⁡A+bsin⁡A=ca\cos A+b\sin A=c.

Half angle squares

From cos⁡A=1−2sin⁡2A2=2cos⁡2A2−1\displaystyle \cos A=1-2\sin^2\frac A2=2\cos^2\frac A2-1:

2sin⁡2A2=1−cos⁡A,2cos⁡2A2=1+cos⁡A,\displaystyle 2\sin^2\frac A2=1-\cos A,\qquad2\cos^2\frac A2=1+\cos A,

sin⁡2A2=1−cos⁡A2,cos⁡2A2=1+cos⁡A2,tan⁡2A2=1−cos⁡A1+cos⁡A,\displaystyle \sin^2\frac A2=\frac{1-\cos A}{2},\qquad\cos^2\frac A2=\frac{1+\cos A}{2},\qquad\tan^2\frac A2=\frac{1-\cos A}{1+\cos A},

and so

sin⁡A2=±1−cos⁡A2,cos⁡A2=±1+cos⁡A2,tan⁡A2=±1−cos⁡A1+cos⁡A.\displaystyle \sin\frac A2=\pm\sqrt{\frac{1-\cos A}{2}},\qquad\cos\frac A2=\pm\sqrt{\frac{1+\cos A}{2}},\qquad\tan\frac A2=\pm\sqrt{\frac{1-\cos A}{1+\cos A}}.

Again the sign depends on the quad­rant of A2\displaystyle \frac A2, not of AA.

Ratios of AA in terms of A3\displaystyle \frac A3

Replace AA by A3\displaystyle \frac A3 in the triple angle for­mu­las:

sin⁡A=3sin⁡A3−4sin⁡3A3,cos⁡A=4cos⁡3A3−3cos⁡A3,tan⁡A=3tan⁡A3−tan⁡3A31−3tan⁡2A3.\displaystyle \sin A=3\sin\frac A3-4\sin^3\frac A3,\qquad\cos A=4\cos^3\frac A3-3\cos\frac A3,\qquad\tan A=\frac{3\tan\frac A3-\tan^3\frac A3}{1-3\tan^2\frac A3}.

Exam­ple 4

Find sin⁡A2\displaystyle \sin\frac A2, cos⁡A2\displaystyle \cos\frac A2 and tan⁡A2\displaystyle \tan\frac A2 if cos⁡A=18\displaystyle \cos A=\frac18 and AA is acute.

A2\displaystyle \frac A2 is also acute, so all signs are pos­i­tive:

sin⁡A2=1−182=716=74,cos⁡A2=1+182=916=34,tan⁡A2=73.\displaystyle \sin\frac A2=\sqrt{\frac{1-\frac18}{2}}=\sqrt{\frac{7}{16}}=\frac{\sqrt7}{4},\qquad\cos\frac A2=\sqrt{\frac{1+\frac18}{2}}=\sqrt{\frac{9}{16}}=\frac34,\qquad\tan\frac A2=\frac{\sqrt7}{3}.

Exam­ple 5

If tan⁡A2=13\displaystyle \tan\frac A2=\frac13, find sin⁡A\sin A and cos⁡A\cos A.

sin⁡A=2⋅131+19=2/310/9=35,cos⁡A=1−191+19=8/910/9=45.\displaystyle \sin A=\frac{2\cdot\frac13}{1+\frac19}=\frac{2/3}{10/9}=\frac35,\qquad\cos A=\frac{1-\frac19}{1+\frac19}=\frac{8/9}{10/9}=\frac45.

Exam­ple 6

Show that 1−cos⁡Asin⁡A=tan⁡A2\displaystyle \frac{1-\cos A}{\sin A}=\tan\frac A2.

1−cos⁡Asin⁡A=2sin⁡2A22sin⁡A2cos⁡A2=sin⁡A2cos⁡A2=tan⁡A2.\displaystyle \frac{1-\cos A}{\sin A}=\frac{2\sin^2\frac A2}{2\sin\frac A2\cos\frac A2}=\frac{\sin\frac A2}{\cos\frac A2}=\tan\frac A2.

Prac­tice

  1. If sin⁡A=513\displaystyle \sin A=\frac{5}{13} with AA acute, find sin⁡2A\sin2A.
  2. For the same AA, find cos⁡2A\cos2A.
  3. If tan⁡A=13\displaystyle \tan A=\frac13, find tan⁡2A\tan2A.
  4. If tan⁡A=2\tan A=2, find cos⁡2A\cos2A.
  5. Express cos⁡215∘\cos^2 15^\circ in terms of cos⁡30∘\cos30^\circ and eval­u­ate it.
  6. If cos⁡A=725\displaystyle \cos A=\frac{7}{25} and AA is acute, find sin⁡A2\displaystyle \sin\frac A2.
  7. For the same AA, find cos⁡A2\displaystyle \cos\frac A2 and tan⁡A2\displaystyle \tan\frac A2.
  8. If tan⁡A2=12\displaystyle \tan\frac A2=\frac12, find sin⁡A\sin A, cos⁡A\cos A and tan⁡A\tan A.
  9. If tan⁡A2=2\displaystyle \tan\frac A2=2, find cos⁡A\cos A.
  10. Show that sin⁡A1+cos⁡A=tan⁡A2\displaystyle \frac{\sin A}{1+\cos A}=\tan\frac A2.

Answers

Show answers
  1. cos⁡A=1213\displaystyle \cos A=\frac{12}{13}, so sin⁡2A=120169\displaystyle \sin2A=\frac{120}{169}.
  2. 144−25169=119169\displaystyle \frac{144-25}{169}=\frac{119}{169}.
  3. 2/31−1/9=34\displaystyle \frac{2/3}{1-1/9}=\frac34.
  4. 1−41+4=−35\displaystyle \frac{1-4}{1+4}=-\frac35.
  5. 1+cos⁡30∘2=2+34\displaystyle \frac{1+\cos30^\circ}{2}=\frac{2+\sqrt3}{4}.
  6. 1−7/252=925=35\displaystyle \sqrt{\frac{1-7/25}{2}}=\sqrt{\frac{9}{25}}=\frac35.
  7. cos⁡A2=1625=45\displaystyle \cos\frac A2=\sqrt{\frac{16}{25}}=\frac45 and tan⁡A2=34\displaystyle \tan\frac A2=\frac34.
  8. sin⁡A=15/4=45\displaystyle \sin A=\frac{1}{5/4}=\frac45, cos⁡A=3/45/4=35\displaystyle \cos A=\frac{3/4}{5/4}=\frac35, tan⁡A=43\displaystyle \tan A=\frac43.
  9. 1−41+4=−35\displaystyle \frac{1-4}{1+4}=-\frac35.
  10. 2sin⁡A2cos⁡A22cos⁡2A2=tan⁡A2\displaystyle \frac{2\sin\frac A2\cos\frac A2}{2\cos^2\frac A2}=\tan\frac A2.